<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <xi:include href="NKJP_1M_header.xml"/>
  <TEI>
    <xi:include href="header.xml"/>
    <text xml:id="txt_text" xml:lang="pl">
      <body xml:id="txt_body">
        <div xml:id="txt_1-div" decls="#h_1-bibl">
          <ab n="p1227in7613of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_1.1-ab">NOTA MARTINA DE ARIÑO Z tego, co mi wiadomo, nikt lam nie oglądał nigdy na płaskowyżu bogotańskim, bo żyją znacznie dalej na południe. Ubolewam zatem nad ignorancją kogoś, kto zbyt krótko w Nowym Królestwie przebywa i stron tych nie zna, a wypowiada się o sprawach, które z książek tylko zgłębił.</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_2-div" decls="#h_2-bibl">
          <ab n="p944in5628of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_2.1-ab">21 PRZYPIS WYDAWCY Simón podaje datę około 137 roku naszej ery. Natomiast według Piedrahity, jak to już było powiedziane, miało to miejsce znacznie wcześniej, bo około 463 roku p.n.e. Historycy nadal spierają się o pochodzenie Mwisków. Obok wspomnianych już teorii są i takie, które potomków Mwisków każą szukać w Ameryce Środkowej, na wybrzeżu karaibskim, a nawet nad brzegami jeziora Titicaca.</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_3-div" decls="#h_3-bibl">
          <ab n="p1241in7701of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_3.1-ab">Są wreszcie stwory, których oko ludzkie nie oglądało przed Kolumbem, że wymienię tylko trójokie półkoty, półptaki, orły przedpotopowe, chwytające w swe szpony wielkie zwierzęta, perfidne bestie szlochające jak dzieci, by zwabić swe ofiary, węgorze wkradające się nocą na statki, by pożreć marynarzy, małpy o ludzkim obliczu i kończynach, gigantyczne nietoperze, chłepczące krew ludzką, ryby chrząkające niczym wieprze i wiele innych tym podobnych.</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_4-div" decls="#h_4-bibl">
          <ab n="p510in2796of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.1-ab">Jeden stary kufer na prowiant.</ab>
          <ab n="p511in2797of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.2-ab">Dwa słoje z oliwkami.</ab>
          <ab n="p512in2798of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.3-ab">Dwa dzbany oliwy, jeden napoczęty.</ab>
          <ab n="p513in2799of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.4-ab">Dziesięć pustych dzbanów na wodę.</ab>
          <ab n="p514in2800of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.5-ab">Jedna mycka brązowa.</ab>
          <ab n="p515in2801of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.6-ab">Dwie łyżki srebrne.</ab>
          <ab n="p516in2802of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.7-ab">Jedna szpada.</ab>
          <ab n="p517in2803of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.8-ab">Jedno tejuelo z czystego złota, o wadze czterystu i osiemnastu pesos i pół.</ab>
          <ab n="p518in2804of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.9-ab">Nadto inne złote tejuelo z fodyny, o wadze dwustu i dwudziestu trzech pesos.</ab>
          <ab n="p519in2805of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_4.10-ab">Nadto inny kawałek złotego tejuelo z fodyny, o wadze stu dziewięćdziesięciu i jeden pesos.</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_5-div" decls="#h_5-bibl">
          <ab n="p289in1808of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_5.1-ab">8 PRZYPIS WYDAWCY Duquesne bardzo dobrze znał kalendarze i systemy liczenia stosowane w Mezoameryce, co być może zaważyło na jego hipotezach.</ab>
          <ab n="p290in1810of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_5.2-ab">9 PRZYPIS TŁUMACZA A jednak badacze potwierdzili istnienie kamieni opisanych przez Duquesnego. Cała dokumentacja graficzna została przedstawiona w jednej z publikacji bogotańskiego Muzeum Złota (Boletín del Museo del Oro, nr 25, 1989, ss. 43-69).</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_6-div" decls="#h_6-bibl">
          <ab n="p646in3483of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_6.1-ab">NOTA LUISA LOPEZA Gregorio Garcia w traktacie O pochodzeniu Indian, powołując się na Arystotelesa, pisze, że „monstra biorą się z tego, że natura w ich wypadku nie osiągnęła swego doskonałego celu, co na tym polega, że każdy płodzi to, co doń podobne, nie osiągając bowiem owego celu, monstrum płodzi monstrum, powielając te części, co od wzorca pierwotnego odbiegają".</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_7-div" decls="#h_7-bibl">
          <ab n="p263in1659of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_7.1-ab">1 PRZYPIS WYDAWCY Krótką notkę na jego temat zawarł Rodríguez Freyle w Baranie: „Nauczał [języka tubylczego] ojciec Bermúdez, ksiądz, wielki znawca języków, z tytułem profesora języków, z pensją, która była</ab>
          <ab n="p264in1662of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_7.2-ab">i nadal jest wypłacana ze skarbca królewskiego, na mocy królewskiego dekretu".</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_8-div" decls="#h_8-bibl">
          <ab n="p318in1991of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_8.1-ab">Skąd biorą początek tamtejsze rzeki, czy wypływają ze śniegów topniejących w wysokich górach, czy ze źródeł i krynic lub jakiegoś jeziora?</ab>
          <ab n="p319in1993of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_8.2-ab">Jakie tam ryby zamieszkują, o jakim smaku, walorach i korzyściach?</ab>
          <ab n="p320in1994of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_8.3-ab">Jakie wulkany ogniste są w pobliżu osady lub w Waszej okolicy i w jakiej odległości?</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_9-div" decls="#h_9-bibl">
          <ab n="p769in4405of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_9.1-ab">Tak dziejopis komentuje ksylografię, noszącą tytuł „Indianie rozmawiają z demonem", a powtarza się ona w tym dziele kilkakrotnie. Widzę na tej rycinie stojącą po lewej stronie grupkę ludzi ubranych w proste, długie szaty, którzy wskazują palcem na człowieka pogrążonego w przyjacielskiej pogawędce z diabłem.</ab>
        </div>
        <div xml:id="txt_10-div" decls="#h_10-bibl">
          <ab n="p694in3808of:IJP:WAB:ElbanowskiNowe" xml:id="txt_10.1-ab">12 PRZYPIS WYDAWCY Anonim z Suesca nie podaje żadnej informacji, czy miał w ręku przekład hiszpański tego tekstu, czy też powołuje się na relacje osób trzecich. Zwraca uwagę fakt, że według Lektora Foliał powstał po konkwiście. W innych swoich glosach Lektor wzmiankuje „Księgę zapisaną na kamieniach", ale nigdzie nie wspomina o jej związkach z Jelenim Foliałem.</ab>
        </div>
      </body>
    </text>
  </TEI>
</teiCorpus>
