2.9. Miareczkowanie potencjometryczneRóżnica pomiędzy miareczkowaniem sposobem klasycznym i miareczkowaniem potencjometrycznym polega na różnym sposobie ustalenia punktu końcowego miareczkowania.W metodzie klasycznej do tego celu używa się wskaźników wizualnych, natomiast w potencjometrycznej punkt końcowy wyznacza się ze zmian potencjału elektrody wskaźnikowej powstałych na skutek reakcji zachodzącej w czasie miareczkowania.Jak wiadomo, bezpośredni pomiar potencjału elektrody nie jest możliwy, obserwuje się zmiany siły elektromotorycznej (SEM) ogniwa zbudowanego z elektrody, której potencjał zależy od zmian stężenia składnika oznaczanego lub odczynnika miareczkującego, tzw. elektrody wskaźnikowej i elektrody o stałym potencjale w warunkach prowadzenia pomiaru, tzw. elektrody porównawczej, zwanej też elektrodą odniesienia.W miareczkowaniu potencjometrycznym mierzy się zmiany potencjału elektrody wskaźnikowej w zależności od objętości dodawanego odczynnika miareczkującego.W przypadku oznaczeń alkacymetrycznych stosuje się elektrody wskaźnikowe, w których potencjał zależy od stężenia jonów wodorowych i jest funkcją liniową pH roztworu. Do tego typu elektrod należą: elektroda szklana, chinhydronowa i antymonowa.W praktyce do miareczkowania potencjometrycznego alkacymetrycznego stosuje się ogniwo zbudowane z elektrody szklanej jako elektrody wskaźnikowej i elektrody kalomelowej, jako elektrody porównawczej. Obecnie w handlu znajdują się elektrody kombinowane, czyli jednoprętowe ogniwa pomiarowe, które stanowią zestaw obu elektrod, szklanej i kalomelowej, w jednej wspólnej obudowie (rys. 41). Zestawy takie są wygodne w użyciu, a ich cena jest niższa od ceny oddzielnych elektrod. W większości rozwiązań technicznych tego typu elektroda porównawcza styka się z roztworem mostka elektrolitycznego umieszczonym w pierścieniowym zbiorniczku otaczającym elektrodę szklaną. Roztwór soli działa dodatkowo jako osłona elektrostatyczna wysokooporowej elektrody szklanej.